Nowe podejście całkowicie zmienia sposób, w jaki naukowcy analizują wędrówki zwierząt. Dotychczas opierano się głównie na sygnałach GPS, które pokazywały trasę przelotu. Teraz badacze mogą „zajrzeć” w środowisko, w którym funkcjonują ptaki – zobaczyć miejsca odpoczynku, sposób zdobywania pokarmu czy realne zagrożenia, jakie napotykają po drodze.
Nagrania pokazują, że bociany coraz częściej korzystają z wysypisk odpadów jako źródła pożywienia, co świadczy o zmianach w ich zachowaniu i dostosowywaniu się do przekształconego przez człowieka środowiska. Widać również, jak dużym wyzwaniem pozostaje infrastruktura, zwłaszcza linie energetyczne, które mogą stanowić śmiertelne niebezpieczeństwo.
Zdaniem naukowców, bocian biały to swoisty „barometr” kondycji środowiska. To, gdzie się zatrzymuje, jak się żywi i jakie ma szanse na przetrwanie, mówi wiele o zmianach zachodzących w przyrodzie na ogromnych obszarach – od Europy po Afrykę. Szczególnie niepokojące są sygnały z południa kontynentu, gdzie rosnące temperatury i zmiany klimatyczne zaczynają wpływać na przeżywalność ptaków.
Wyniki badań prowadzą do ważnego wniosku: ochrona takich gatunków nie może być ograniczona do jednego kraju czy regionu. Bociany pokonują tysiące kilometrów, dlatego ich bezpieczeństwo zależy od działań podejmowanych na całej trasie migracji. To oznacza konieczność współpracy międzynarodowej i zaangażowania różnych sektorów – od nauki po biznes.
Projekt z udziałem poznańskich badaczy realizowany jest właśnie w takim modelu. Współpraca z partnerami, m.in. z branży energetycznej, pozwala nie tylko lepiej zrozumieć zagrożenia, ale też szukać konkretnych rozwiązań, które ograniczą ich wpływ na ptaki.
Zebrane dane tworzą jedną z najbardziej rozbudowanych baz wiedzy o migracji bociana białego. Łączą tradycyjne obserwacje terenowe z nowoczesnymi technologiami – analizą danych, geolokalizacją i narzędziami sztucznej inteligencji.
